AnaSayfa tanıtım Alternatif Eğitim Ağı Kuruluş İçin Çağrı

Alternatif Eğitim Ağı Kuruluş İçin Çağrı

by ilk

Bahar, 2019

Biz aşağıda isimleri olan Çağrı Gurubu olarak Türkiye’de bir Alternatif Eğitim Ağı’nın kuruluşuna davet içeren bu metni kaleme aldık. Tartışmaya/geliştirilmeye açık ve tartışmayı kolaylaştırmak amacıyla kaleme alınan bu metinle Alternatif Eğitim Ağı’nın kuruluşu adına ilgili herkese Kurucu olmak için çağrı yapıyoruz. İlk aşamada metni kendi içimizde netleştirdik; ikinci aşamada bu öneriye sıcak bakanlarla birlikte bir “Kurucular Kurulu” oluşturulmasını istemekteyiz.

İlknur Kavlak (Yayıncı, Ayvalık)

Kemal İnal (Bağımsız Akademisyen, Ankara)

Mete Akoğuz (Yaratıcı Drama Uzmanı, İstanbul)

Sinan Erdoğan (Öğretmen, Almanya)

I-KURULUŞ

A-Tanım

Alternatif Eğitim Ağı, Türkiye’de alternatif eğitimle ilgilenen, emek veren, eğitime katkı yaratan, yenilik üreten çeşitli, farklı ve demokratik oluşumların bir bileşen (kurum, inisiyatif ve birey) olarak yer aldığı ve faaliyet gösterdiği bir çatı örgütlenmesidir. Resmi anlamda Dernek olarak örgütlenir. Bu Ağ’ın içinde yer alan unsurlar şunlardır:

  • Çağrı Grubu: Kuruluş Bildirgesi’ni kaleme alan ve kuruluş için gerekli çalışmaları başlatan ekiptir. Çağrı Gurubu, Kurucular Kurulu’nun teşkiliyle son bulur ve Kurucular Kurulu arasında yer alır.
  • Kurucular Kurulu: Çağrı Grubu’nun çağrısıyla süreç içinde oluşan ve Ağ’ın kurulması için gerekli çalışmaları yapan kuruldur. Hem bireysel hem de kurumsal bileşenlerden oluşur.
  • Kurucu Bileşen: Alternatif Eğitim Ağı’nın kuruluş aşamasında birlikte hareket eden ve ilk meclis toplantısı örgütlenmesine kadarki süreçte kuruluş için gerekli çalışmaları ve koordinasyonu sağlayan bileşenlerdir. İlk meclis toplantısı ile kuruculuk vurgusu kaldırılır ve sadece Bileşen olarak adlandırılır.
  • Bileşen: Kuruluş aşamasında ve daha sonra Ağ’a katılan unsurlardır. İki kategoriye ayrılırlar: Kurumsal Bileşen: Belli kurum, örgüt veya yapılardır. Bireysel Bileşen: Gerçek bireysel kişilerdir. Ağ’a kurum, örgüt veya yapı adına gerçek bireysel bileşenler, kendi kurumlarını temsilen üye olabilirler. Her kurumdan Ağ’a sadece bir kişi üye olabilir. Söz konusu kurumdaki diğer ilgili kişiler, Ağ’a gönüllü olarak katılıp çalışma yürütebilirler ama Meclis’te oy hakları olmaz. Bunlar, çeşitli oluşum ve kişilerdir: Alternatif eğitim yapan okullar, atölyeler, dergiler, dernekler, proje grupları, eğitmenler, öğretmenler, uzmanlar, eğitim tasarımcıları, akademisyenler, eğitimle ilgilenen aydınlar vb. Her Bileşen, Meclis’te tek oyla temsil edilir. Her bileşenin çeşitli hak ve ödevleri vardır. Bu hak ve ödevler, Kurucu Meclis’in ilk büyük toplantısında ayrıntılı olarak Meclis üyeleri tarafından belirlenir ve Tüzük’te ifade edilir.
  • Geçici Koordinasyon: Kuruluş Bildirgesi’nin tartışılma sürecinde oluşturulan 7 kişilik ekiptir. Geçici Koordinasyon’un üye sayısı, talep ve duruma göre artırılabilir. Geçici Koordinasyon’un görevi, Kurucu Meclis’in ilk toplantısında belirlenecek olan “Yıllık Koordinasyon” ile sona erer. Bu sürede Geçici Koordinasyon, kurucu bileşenlerin Ağ’a davet ve dahil edilmesi, Kuruluş Bildirgesi’nin kurucu bileşenlerle birlikte yazılması, tartışmaya açılması ve geliştirilmesinden, katılımın ilke ve çerçevesinin oluşturulmasından ve diğer pratik sorunların (kadro, mekan, bütçe, Tüzük vd.) çözülmesinden sorumlu olur.
  • Yıllık Koordinasyon: Meclis tarafından belirlenir. Her yıl meclis toplantısında yenilenir. 7 kişiden oluşur. 3’ü sekretaryayı oluşturur. Ağ ile ilgili her tür çalışmayı yapma yetkisi vardır. Sadece Meclis’e karşı sorumludur. Cinsiyet eşitliği gereği Yıllık Koordinasyon’un en az üç üyesi ‘kadınlardan/erkeklerden’ oluşur. Yıllık Koordinasyon, aynı zamanda Dernek’in yasal 7 kişilik Yönetim Kurulu olarak onaylanır.
  • Sekretarya: Yıllık Koordinasyon içinde yer alan 1 kişiden oluşur. Bu 1 kişinin kim olacağına Koordinasyon kendi içinde-kuruluş sonrasında-karar verir. Sekretarya, Koordinasyon’un bilgisi, gözetimi ve yönlendirmesi altında çalışır. Meclis’in aldığı kararları Yıllık Koordinasyon yürütür, sekretarya da Yıllık Koordinasyon’un uygun gördüğü işleri (bileşenler arası ilişkilerin yürütülmesi, yurt içi/dışı kurumlarla ilişkiler kurulması, organizasyonlar/etkinlikler, yayın faaliyetleri, web sitesinin hazırlanması ve yürütülmesi vb.) yapar. Sekretarya’da görev alacak 1 kişi, profesyonel olarak görevlendirilir ve maaş vb özlük hakları (en az asgari ücret düzeyinde) ödenir.
  • Çalışma Grubu: Çalışma Grupları Meclis toplantısında belirlenen veya bileşenler tarafından önerilen herhangi bir konuda istek, talip olma, uygunluk ve gönüllülüğe göre oluşturulur. Çalışma grupları, uyumlu çalışmayı gözetecek şekilde Meclis’in onayından geçmesiyle birlikte çalışmaya başlar. Çalışma Grupları, yıllık Meclis toplantısında kararlaştırılır ve bir yıllık çalışma yapar. Tematik olarak mikro alanlarda çalışır ve daha ziyade pratik konular (örgütlenme, eğitim-öğretimin sürdürülmesi, proje önerilmesi, öğretmen eğitimi vb.) üzerine çalışır. Bir yıl sürelidir. Grubun yapısı, bileşimi, yapacağı çalışmalar ayrıntılı biçimde Meclis’te önerilir, belirlenir ve Koordinasyon tarafından izlenir. Bir sonraki Büyük Çalıştay’da yapılacak değerlendirme ile görevleri sona erer.
  • Ağ Gönüllüsü: Ağ’a resmi olarak üye olmamakla birlikte Ağ çalışmalarına gönüllü biçimde katkı veren kurum ve bireylerden meydana gelir. Gönüllülerin ne tür çalışmalar yapacağına Meclis ve Yıllık Koordinasyon karar verir. içinde Gönüllü yer almak isteyenler, doğrudan Yıllık Koordinasyon’a başvurur. Kabul edilenlerin yazılı kayıtları yapılır ve onlara gerekli çalışma imkânları sağlanır.
  • Büyük Çalıştay: Yılda bir kez yapılır. Büyük Çalıştay’ın düzenlenmesinden Yıllık Koordinasyon ve Sekretarya Büyük Çalıştay’da şu çalışmalar yapılır: a) Bileşenlerin çalışmaları ve sorunlarının görüşülmesi, b) Değerlendirme raporlarının irdelenmesi ve tartışılması, c) Çalışma Grupları’nın elde ettikleri mikro bilgi, deneyim ve katkıların değerlendirilmesi, d) Alternatif eğitimle ilgili yeni gelişmelerin konuşulması, e) Bilgi ve deneyimlerin paylaşılması, f) Alternatif eğitimle ilgili uluslararası kişi, kuruluş ve örgütlerin Büyük Çalıştay’a davet edilmesi ve onların görüşlerinden faydalanılması, g) Maddi kaynak sağlanması için çeşitli imkânların belirlenmesi, h) Resmi yapılarla (hükümet, MEB vd.) yaşanan sorunların konuşulması vb.
  • Meclis: ’ın en yetkili organıdır. Tüm üye bileşenler (kurum temsilcisi veya bağımsız birey) burada tek oy olarak temsil edilir. Karar yeterlilik sayısı, üye bileşenlerin salt çoğunluğudur. YK/Yıllık Koordinasyon’un oluşumu, temsilde adalet ve eşitlik, üye yazımı ve diğer pek çok konu, Dernek’in yasal altyapısını oluşturan Tüzük’te ayrıntılı biçimde belirlenir. Yılda bir kez toplanır. Her türlü kararı alır, çalışma gruplarını oluşturur, yıllık Büyük Çalıştay’a ve bütçeye karar verir, Ağ’ın Tüzüğünde (Tüzük, Kurucu Bileşenler tarafından daha sonra yazılacaktır) yer alan maddeleri değiştirir, yenilerini ekleyebilir. Ağ’ın kendini fesih yetkisi Meclis’tedir. Bunun koşulları Tüzük’te belirlenir.

B-Gerekçe

Alternatif Eğitim Ağı’nın çeşitli kuruluş gerekçeleri vardır. Bunlar teorik ve pratik gerekçeler olarak şöyle sıralanabilir:

Teorik Gerekçeler:

  • Alternatif eğitime zemin teşkil eden demokratik-katılımcı eğitim felsefesinin yeterince bilinmemesi, uygulanmaması ve sonuçlarının alınamamasının yarattığı sorunlar, boşluk ve yanlışlıklar.
  • Alternatif eğitimle ilgili eksiklik, aksaklık ve imkânsızlıkların yarattığı teorik ve pratik sonuçlar
  • Alternatif eğitim adına önerilen düşünce ve pratiklerin sistem içi uygulamalarla (hükümet/resmiyet, piyasa, bireycilik vb.) giderek daha fazla bütünleştiğine ilişkin konuşmalar olması ve bunların çözümü.
  • Alternatif eğitim alanında farklı ekol ve uygulamaların, bütünlüklü olarak alternatif eğitime yapıcı ve geliştirici katkıları olması ve birbirlerini desteklemesi beklenirken, aksine rakip olması ve bu rekabetin zaman zaman olumsuz sonuçlar yaratması.
  • Alternatif eğitimin düşünce yapısına, ufkuna ve zeminine, demokratik içeriğine uygun olmayan düşünce ve pratiklerin de alternatif eğitim olarak sunulması.
  • Alternatif eğitim alanında yeterince, yaygın ve ulusal çapta etkili teorik yayınlar yapılamaması.
  • Yurt dışındaki alternatif eğitim çalışma ve yapılarından teorik ve pratik olarak yeterince beslenilememesi, bunlarla sürekli ve etkili ilişkiler kurulamaması ve gerekli araçların geliştirilmesinde sorumluluk üstlenilememesi.

Pratik Gerekçeler:

  • Alternatif eğitim alanında Türkiye’de ciddi bir gelişme potansiyeli gösteren oluşum ve aktörlerin dağınık, parçalı ve münakaşalı olmalarından dolayı birlik temelli dayanışmacı bir anlayış olarak örgütlenememeleri ve toplumda kendilerini yeterince tanıtamamaları, ifade edememeleri ve etkili bir güç haline gelememeleri.
  • Alternatif eğitimcilerin bilgi, deneyim, bilinç, pratik, özgünlük, model, örnek ve yeni örüntülerini yeterince ve uygun mekânlarda paylaş(a)mamaları ve uygulamaya geçirememeleri.
  • Alternatif eğitim alanına yönelik yeterli, etkili ve periyodik bir öğretmen eğitimi sisteminin kurulamaması.
  • Alternatif eğitim ve öğretimde gerekli didaktik, diyalektik ve diyalojik ders içerikleri ve tasarımlarının üretilip yaygınlaştırılamaması.
  • Alternatif eğitimle ilgili olan veli anne-babaların yeterince eğitilememesi ve süreçlere aktif bir bileşen olarak katılımlarının sağlanamaması.
  • Alternatif eğitimle ilgilenen uzmanların kendi uzmanlıklarını sergileyebilecek uygun mecra, mekân, kanal, koşul, zaman ve örgütlenmeleri yeterince, her zaman ve uygun koşullarda bulamamaları.
  • Alternatif eğitime ilişkin çeşitli fikir, yayın, örgütlenme vb imkânlarının yeterince gerçekleştirilememesi.
  • Alternatif eğitimde sosyal pedagojinin bir destek birimi olarak tartışılmaması

2-Felsefe

Alternatif Eğitim Ağı’nın temel felsefesi, eğitime bakış açısıyla ayırt edilir. Bu Ağ’ın içinde yer alan bileşen ve gönüllüler, “Demokratik Eğitim Felsefesi”ni benimserler. Bu felsefe,

  • Her türlü merkeziyetçi, ayrımcı, damgalayıcı, marjinalleştirici, ötekileştirici, inançlara saygısız, emek, çevre ve kadın düşmanı vb düşünce ve pratiğe karşı tüm birey ve grupların demokratik haklarını eğitim bağlamında savunur.
  • Doğanın ve canlıların yaşam haklarına saygı duyar.
  • Eğitilecek çocuğu, genci ve yetişkini nesne değil, özne olarak görür.
  • Çocuğun ifade özgürlüğüne ve her türlü hakkına vurgu yapar; geri bildirim kültürünün yaratılmasına önem verir.
  • formal öğretimi ve informal eğitimi hiyerarşik değil, eş bileşenlerin demokratik etkinliği olarak gerçekleştirir.
  • Eğitimi demokratik, ekolojik, etnik/yerli/özgün, yatay vb düzlemlerde zenginleştirir.
  • Eğitime ilişkin materyal, yayın, ilişki, pratik vb.’nin tepeden, hiyerarşik, merkezi ve dayatmacı/tahakkümcü bir biçimde üretim ve dağıtımına karşı tüm bu işlerin tabandan, demokratik katılıma meydan veren, eleştirel ve bilimsel olmasını sağlar.
  • Çocukları, gençleri, velileri ve yetişkinleri bir müşteri değil, eğitim, öğretim ve çeşitli sosyo-kültürel faaliyetlerin ana öğelerinden biri olarak kabul eder ve tüm alternatif eğitim çalışmalarının öznesi yapar.
  • Eğitimdeki her türlü düşünce ve pratiği öğretmen-öğrenci-veli kolektifi içinde gerçekleştirir; kurumlarda diğer görevlerde çalışanların (proje uzmanı, web tasarımcısı vb.) kolektif biçimde çalışmaları için girişimlerde bulunulmasını sağlar. Oluşumun yönetimini demokratik olarak gerçekleştirir.
  • Eğitsel/öğretimsel çalışmaları piyasacı maddi göstergelere (not, puan, karne, sertifika, derecelendirme, seçme-ayıklama vb.) değil, her bileşenin kendi, özgün, otantik, yerli, emeğe dayalı ve demokratik gelişimine göre değerlendirir; değerlendirmelerinde kullanacağı ölçeği, dışlama, ayırma, marjinalleştirme, ayıklama vb amaçlı kullanmaz.
  • Çocuğun yararını gözetir.
  • Çocuğu, genci ve yetişkini hiçbir şekilde zorlamaz.
  • Çocuklar/gençler arasında etnik, cinsel, sınıfsal, fiziksel, zihinsel-düşünsel hiçbir hiyerarşik ayrım yapmaz.
  • Donmuş bir kalıp değildir; yeni gelişmeler karşısında sürekli güncellenir.
  • Bu felsefenin zenginleştirilmesinden, geliştirilmesinden, koşullara uyarlanmasından ilk planda sorumlu olan “Kurucu Meclis”tir.
  • Her yıl yapılacak Kurucu Meclis Değerlendirme Kongresi’nde (Büyük Çalıştay) bu felsefe güncellenir ve bunun Ağ içindeki bileşenlerce yeterince tartışılmış ve içselleştirilmiş olmasına özen gösterilir, anlaşılır kılınması ve uygulanabilir olması yönünde Koordinasyon sorumluluk üstlenir.

3-Özdeğerlendirme

Alternatif Eğitim Ağı, bünyesinde bulunan bileşenlerinin (okul, vakıf, dernek, sivil mücadele örgütü, yayınevi, dergi, inisiyatif, birey vb.) kendilerini periyodik olarak, Ağ’ın belirlediği ilkeler, felsefe ve hedeflere göre değerlendirmesi ve ilgili çalışmalarla geri bildirim vermesi için asgari koşulları sağlar. Özdeğerlendirme’de bileşenin ve Ağ’ın ortak noktalarda buluşabilmesi için gerekli çalışmalar yapılır.

Özdeğerlendirmeye esas alınacak unsurlar

  • Karşılaşılan teorik ve pratik sorunların çözülüp çözülmediği,
  • Çözülemediyse nedenlerinin saptanması ve çözümü yönünde görüş önerilmesi,
  • Çözüm yolunda pratik yardımlarda bulunulması (bilgi verme, kadro ve bütçe sağlama, yeni gelişmelerden haberdar etme, yayın desteği sağlama vb.),
  • Ağ içinde yer alan bileşenin, “Demokratik Eğitim Felsefesi”ne uygun işler yapıp yapmadığının bileşenin kendisince özincelenmesinin yapılması,
  • Her bileşenin kendine koyduğu yıllık hedeflere ulaşıp ulaşamadığının değerlendirilmesi,
  • Özdeğerlendirme’yi Bileşen kendisi Özdeğerlendirme Formu üzerinden yapar ve sonuçlarını Koordinasyon’a iletir.
  • Özdeğerlendirme Sonuçları Meclis’in Yıllık Oturumu’nda ve Büyük Çalıştay’da tanıtım ve tartışmaya açılır.

Özdeğerlendirme Formu ve Uygulaması

  1. Özdeğerlendirmede kullanılmak üzere bir “Özdeğerlendirme Formu” üretilir.
  2. Formu, öncelikle Koordinasyon, bileşenlere danışarak hazırlar ve sonra bileşenlerin yer aldığı “Kurucu Meclis”te bu forma son şekli verilir.
  3. Özdeğerlendirme kriterleri, demokratik eğitim felsefesine göre teorik ve pratik ölçeklerden meydana gelir.
  4. Özdeğerlendirme, yılda bir kez, eğitim-öğretim yılı sonunda Bileşen’in kendisi tarafından yapılır.
  5. Özdeğerlendirme, kontrol ve teftiş esaslı değil, demokratik ve özeleştirel biçimde yapılır.
  6. Bileşenlerin çalışmalarının yıllık değerlendirmesinde yer alacak uzman veya eğitmenlerin kimler olacağına Kurucu Meclis veya Koordinasyon karar verir.
  7. Özdeğerlendirme sonucunda negatif önlemlere (ceza, dışlama, Ağ’dan atma, damgalama vb.) yer verilmez ve fakat sadece olumlu yönlendirmeler yapılır.
  8. Özdeğerlendirme, aksine, yanlışların saptanması ve düzeltilmesi, eksiklerin belirlenmesi ve tamamlanması, sorunların tespit edilmesi ve çözülmesi ve genelde daha demokratik bir eğitim yapısı için önerilerin dile getirilmesinden ibaret olur.
  9. Özdeğerlendirmede puanlama yapılmaz; sadece yeterlilik tespitine yer verilir.
  10. Değerlendiricilerin kendi mesleki deneyimleri, bilgi ve görgüsü, kapasite ve potansiyellerine azami dikkat gösterilir.
  11. Özdeğerlendirme ile deneyim aktarımı sağlanır ve tüm bileşenler bundan yararlanır.

4-İlkeler ve Pratik

  • Ağ, sadece alternatif eğitime ve eğitim boyutu da olan ilerici sosyo-kültürel çalışmalara dair çeşitli teorik, alan/pratik ve örgütlenme çalışması ile ilgilidir.
  • Alternatif eğitim düşünce ve pratiğine sahip olmayan kişi ve oluşumlar Ağ’da yer alamaz.
  • Ağ’da yer almak isteyen oluşum ve kişilerin yaptıkları çalışmaların Ağ’ın felsefe ve ilkelerine uygun olup olmadığına Kurucu Meclis ve Koordinasyon karar verir.
  • Ağ, demokratik bir yapılanmadır ve demokratik usullere göre çalışır.
  • Ağ, merkezi değil, bir yatay örgütlenmedir.
  • Ağ’ın Kuruluş Bildirgesi, çalışmalara zemin teşkil eden temel metindir.
  • Ağ’ın çalışmaları, Kuruluş Bildirgesi ve Tüzük’e uygun olarak gerçekleştirilir.
  • Ağ’da donmuş, kalıplaşmış ve değişmez hiçbir şey (felsefe, konu, çalışma biçimi, ölçme-değerlendirme yöntemi vb.) yer alamaz. Her şey tartışmaya, eleştiriye ve geliştirilmeye açık olur.
  • Tartışmalar farklı mecralarda (Kurucu Meclis, Yıllık Koordinasyon, Sekretarya, Web Sitesi ve diğer yayınlar, etkinlikler vb.) yapılır ve Koordinasyon tarafından bir sonuca bağlanmaya çalışılır.
  • Ağ’ın eğitimde baz aldığı felsefe, “Demokratik Eğitim Felsefesi”dir.
  • Ağ’ın Kuruluş Bildirgesi’ne ve felsefesine aykırı hareket edenler, önce Koordinasyon tarafından uyarılır, uyarılar işe yaramazsa Kurucu Meclis tarafından bu kişiler/oluşumlar Ağ dışında bırakılır.
  • Ağ çalışmalarında resmi kalıpların, piyasa değerlerinin ve ırkçı ideolojilerin dışında kalınmaya, ilişki geliştirmemeye özen gösterilir.
  • Ağ’ın ve içindeki bileşenlerin resmi bağlamda, piyasaya ilişkin ve ideolojik/siyasi olarak yaşadığı sorunların çözümünde asgari özen gösterilir.

5-Örgütlenme, Uygulama ve Araçlar

Yönetim

Ağ’ın geçici ve kalıcı yönetimi Kuruluş Bildirgesi ve Tüzük’e göre belirlenecektir. İlk planda bütün işlere “Kurucu Ekip” (Geçici Koordinasyon) karar verecektir.

Ağ’ın Çalışma Alanları

Ağ’ın çalışmaları dört alanda gerçekleşir: a) Bürokratik çalışmalar: Meclis toplantılarını düzenleme, Yıllık Koordinasyon ve Sekretaryayı oluşturma, resmi yazışmalar, bütçe ile ilgili çalışmalar, mekan sorununu çözme vb.) b) Bileşenlerin rutin/periyodik toplantılarını düzenleme: Büyük Çalıştay, Sempozyum, Gezici Atölyeler, Eğitim Çalışmaları vb) c) Yayın: Web sitesini çalıştırma, görsel-basılı yayın üretme vb., d) Çalışma, Deneyim ve Bilgi Paylaşımlarını Değerlendirme: Çeşitli değerlendirme çalışmaları.

Çalışma Biçimi

Bu kısımda Ağ’ın nasıl çalışacağına ilişkin bilgiler ve yönerge yer almaktadır.

  • Çalışma Planı ve Programı: Ağ’ın genel ilkeler ve felsefesi doğrultusunda yıllık çalışma planı Kurucu Meclis tarafından belirlenir ve Yıllık Koordinasyon aracılığıyla yürütülür. Sekretarya, Koordinasyonun plan ve programları için gereken pratik çalışmaları yapar.
  • Özdeğerlendirme: Ağ, bileşenlerinin çalışmalarını “Özdeğerlendirme Formu” ile yılda bir kez değerlendirir. Özdeğerlendirme, niceliksel anlamda ölçmeyi içermez. Niteliksel Özdeğerlendirmeyi, bileşenin kendisi Özdeğerlendirme Formu üzerinden yapar ve yazılı sonucu Koordinasyon’a iletir.
  • Eğitim Çalışmaları: Ağ, Kurucu Meclis’in aldığı kararlar ile Koordinasyon aracılığıyla yıllık eğitim çalışmalarını planlar ve programlar. Eğitim çalışmalarında şunlar yer alır: a) Değerlendirme Sempozyumu veya Büyük Çalıştay: Yılda bir kez tüm bileşenlerin katıldığı bir değerlendirme sempozyumu/çalıştayı, b) Tematik Çalıştaylar: Ortak alanda çalışma yapan, benzer sorunlara sahip olan, aynı model üzerinden giden bileşenler, Koordinasyon ile eşgüdümlü biçimde kendi çaplarında mikro çalıştaylar düzenleyebilirler. c) Yayın: Görsel, yazılı ve işitsel yayın çalışmaları (Koordinasyon Sekretarya aracılığıyla ve bileşenlerle kolektif biçimde yürütür), d) Gezici Atölyeler: Kurucu Meclis’in yıllık toplantılarında, bileşenlerin sorunlarının nasıl çözüleceğine ilişkin “Çalışma Grupları” oluşturulur. Çalışma Grupları, isteğe, koşullara ve imkâna bağlı olarak Gezici Atölyeler düzenleyebilir. Çalışma Grupları’nın atölye yapacağı bileşen, bu konuda çalışma grubunun masraflarının bir kısmını üstlenmeyi kabul eder.

Örgütlenme

Ağ, kendisine bağlı olan bileşenler arasındaki örgütlenmeyi ve çalışmaları, üst örgütlenmenin bir faaliyeti olarak gerçekleştirir. Bunun için Ağ, içindeki bileşenlerin çeşitli sorun, konu ve çalışma alanlarını belirleyip bileşenlere ortak çalışma imkânları (konu, kadro, yer, takvim vb.) sağlar. Bu işte Koordinasyon ile Kurucu Meclis’te belirlenen Çalışma Grupları ortak hareket eder. Çalışma Grupları’nın Koordinasyon ile eşgüdümlü olarak yapacakları çalışmalarda makro değil, mikro bilgilerin üretimine ağırlık verilir. Mikro üretim, belli bir sorun alanına ilişkin detaylı bilgi ve çözümleri içerir ve bu bilgiler, bulgu olarak periyodik biçimde Ağ’ın web sitesinde yayınlanır. Çalışma Grupları’nın Bileşenler ile (Koordinasyon’un eşgüdümüyle) yapacakları çalışmaların çok özelde kalmasının (bilginin/çözümün kendine saklı kalmasını sağlamak, narsist tavır içine girmek, kendi ekolünü diğerlerini silerek öne çıkarmak vb.) önüne geçebilmeleri için Ağ’ın ilke, felsefe ve duruşuna uymasına Koordinasyon dikkat eder. Çalışma Gruplarının düzenleyeceği küçük çalıştay türü çalışmalarda deneyim aktarımı, bilgi paylaşımı, sosyal etkileşim vb yapılabilir. Çalışma Gruplarının tematik alanlarda yapacakları çalışmalarda deneyim ve bilgilerin paylaşılmasının amacı, herkes için ortak bir ürüne/bilgiye/modele dönüştürme çabasıyla bağlantılı olarak ortak bir enerjinin üretilmesi, verimin sağlanması ve sorunların çözülmesidir.

Kadro

Ağ’ın genel kadrosu, içinde yer alan tüm bileşenlerdir. Yılda bir kez toplanıp 7 kişilik Koordinasyon’u belirleyen Meclis, aynı zamanda teorik ve pratik çalışmaları yürütecek ekibi de belirlemiş olur. 7 kişilik Koordinasyon’dan 3 kişi Sekretaryayı oluşturur ve belirlenecek bir mekânda çalışmalarını sürdürür. Koordinasyon’un yetki ve görevleri Tüzük ile düzenlenir.

Organ ve Araçlar

  • Kurucu Meclis: Ağ içindeki her oluşumun bir temsilcisinden oluşur.
  • Yıllık Koordinasyon: Kurucu Meclis’in her yıl seçtiği 7 kişiden oluşur. Yılda bir kez koordinasyon yenilenir. Görevi, periyodik işlerin (Kurucu Meclis’in yılda bir kez toplanması, oluşumlar arasında koordinasyonun sağlanması, pratik sorunların yani toplantı yeri, zamanı, gündem konuları, oluşumların değerlendirilmesi için yapılacak işlerin kotarılması, yazışmaların yapılması, sekretaryanın oluşturulması vb) yapılması.
  • Sekretarya: Üç kişiden oluşur. Bu kişilere düzenli maaş ödenir. Bu kişilerin kimler olacağına, ne tür işler yapacağına, yaptıkları işlerin yeterli olup olmadığına, ödenecek ücretin miktarına vb Kurucu Meclis karar verir. Sekretarya’nın çalışmalarını Koordinasyon denetler.
  • Gönüllüler: Gönüllüler, Alternatif Eğitim Ağı içinde resmi üye olarak yer almasa da, destek veren, çalışmalara katılan oluşum ve aktörlerden meydana gelir.
  • Maddi Araçlar: Bunlar, alternatif eğitim çalışmalarında kullanılan her türlü materyali içerir: Kitap, dergi, web sitesi, afiş, tüzük, medya aracı (radyo, TV, internet sitesi vb.), sempozyum, kongre, panel, gezi vb.

Bütçe

  • Alternatif Eğitim Ağ’ının bütçesi yıllık olarak Kurucu Meclis toplantısında belirlenir ve bir önceki yıl olarak aklanır.
  • Bütçe kaynakları: a) Ağ ile aynı fikriyatı paylaşan ulusal ve uluslar arası kuruluşlardan alınan yardım, hibe, bağış vb. b) Ağ’ın bileşenleri için yapacağı akçalı çalışmalar (öğretmen eğitimi, veli eğitimi, uzmanlık eğitimi, değerlendirme çalışması vb.) c) Ağ adına ticari işlerin yapılması (kitap yazımı, çeviri yapılması, çeşitli medya çalışmaları vb.) d) Aidat: Ağ içinde yer alan her oluşum (yapı ve kişi) yıllık bir aidat öder. Aidatın miktarına ve ödenme şekline Kurucu Meclis karar verir. e) Bütçenin nereye ne kadar harcanacağına Kurucu Meclis adına Koordinasyon karar verir. f) Bütçenin doğru harcanıp harcanmadığına Kurucu Meclis’in yıllık toplantılarında belirlemeye Denetim Kurulu bakar.

6- Değerlendirme, Üyelik ve Katılım

Ağ adına Yıllık Koordinasyon, bileşenlerin değerlendirilmesi işini üstlenir. Geçici Koordinasyon “Geçici Özdeğerlendirme Formu”nu üretir. Özdeğerlendirme Formu’nun uygulanmasının yanı sıra Ağ’ın yapısı ve çalışma biçimine dair bileşenlere anket uygulanabilir. Bileşenlerin çalışmalarının durumunu yerinde gözlemlemek için saha gezileri yapılabilir. Özdeğerlendirme ve anketler sadece gelişimsel amaçlarla kullanılabilir; yoksa bürokratik olarak yaptırım amacıyla değil.

Bileşenler ve Üyelik

Ağ’a alternatif eğitim fikriyatına genel olarak uygun her türlü okul, oluşum, insiyatif, sivil, örgüt, grup, kişi, yapı vb. katılabilir. Üyelik için Ağ içinden en az 2 bileşenin tavsiyesi gerekir. Üyelik, üyelik formu ile resmileştirilir. Üyelik Formu, ilk planda Geçici Koordinasyon tarafından üretilir ve Kurucu Meclis’in ilk toplantısında son şekli verilir. Üyelikten çıkış, bileşenin kendi isteğiyle gerçekleşir.

Katılım Koşulları

  • Alternatif eğitim alanında ve onun uzantısı bir çalışma alanında faaliyet gösteriyor olmak.
  • Bu alanda faaliyet gösterilip gösterilmediğine Kurucu Meclis adına Yıllık Koordinasyon karar verir.
  • Ağ’ın Demokratik Eğitim Felsefesi’ni benimsemek.
  • Sadece “özel” çıkar amaçlı çalışmalar yapmamak.
  • Ağ’ın çalışma koşullarını kabul etmek (Her oluşum adına bir temsilci, Kurucu Meclis’te yer alır ve Ağ’ın maddi-manevi yüklerini taşımayı kabul eder.)
  • Aidat ödemeyi kabul etmek.
  • Ağ çalışmalarına aktif olarak katılmak.

7-TANITIM ve ÇALIŞMA

Tanıtım

Ağ’ın tanıtımı, ticari bir reklam mantığıyla değil, çalışmaların ilgili kamuoyu tarafından bilinmesi amacına yönelik olur. Ağ, kendini aşağıdaki araçları kullanarak tanıtır ve olabildiğince az para harcamaya çalışır. Tanıtımdan Koordinasyona adına sekretarya sorumlu olur. Fakat Ağ içinde yer alan her bileşen kendi mekânında/işyerinde, çalışma alanında, faaliyetinde Ağ’ı çeşitli araçlarla azami tanıtmaya gayret eder.

  • Sosyal medyada görsel, içerik ve sesli sunumların paylaşılması.
  • Kitap, dergi, çeviri vb. yayınlanması.
  • Koordinasyonun belirleyeceği kişilerin Ağ’ı tanıtıcı etkinliklere gönderilmesi (TV programı, radyo yayınları vb.).
  • Gezi vb etkinliklerle gidilen yerlerde Ağ adına konuşmalar yapılması, bilgi verilmesi, deneyim paylaşılması vb.
  • Ağ’ın Web Sitesinin faal kılınması.

8-Saha Çalışmaları

  • Teorik Alternatif Eğitim Çalışmaları: Bu alanda isteyen herkes çalışabilir ve elde ettiği sonuçları Koordinasyon aracılığıyla tüm bileşenlere duyurabilir. Bunun için Ağ’ın web sitesinin kullanılması yeterlidir. Teorik çalışmalar, alternatif eğitimle ilgili akademik çalışmaları (tez, saha çalışması vb.), çevirileri, kitap yazmaları, makaleleri, model tanıtımlarını vb içerir.
  • Web Sitesi: Site, hem Ağ’ın iç çalışmalarına ilişkin bilgilendirmelerin yapılacağı hem de alternatif eğitime ilişkin çalışmaların (tez özeti/tanıtımı, araştırma raporu, akademik makale, köşe yazısı, röportaj, görüntülü konuşmalar vb.) yayınlanacağı bir mecra olacaktır. Web Sitesini Koordinasyon adına Sekretarya yönetir.
  • Öğretmen Eğitimi: Öğretmen eğitimi, Ağ içinde ve dışında kalan her türlü eğitim oluşumuna, talep gelmesi halinde verilir. Öğretmenler, eğitici uzmanlar arasından seçilir. Seçimi Koordinasyon yapar ve Sekretarya, öğretmen eğitiminin pratik koşullarını yerine getirir (yer, zaman, kadro, materyal, ekipman vb.’nin hazırlanması). Öğretmen eğitiminden elde edilen gelirin yarısı uzmanda kalır, diğer yarısı ise Ağ’ın bütçesine aktarılır.
  • Mentorlük Eğitimi: Kendi alanında uzman eğitimcilerin, üç öğretmeni geçmeyecek şekilde mentorlüklerini üstlenir. İlgili uzmanlık alanında bir yıl boyunca üç öğretmene danışmanlık ve destek yaratır.
  • Asistan Öğretmenlik Eğitimi: Eğitim fakültelerinde master eğitimi yapan genç öğretmen adayları, bulundukları şehirlerdeki ağ bileşeni eğitim kurumlarında belli bir plan ve program dâhilinde uygulama örneklerine katılır, deneyim ve mesleki bilgi edinir. Bu asistan öğretmenlere aynı zamanda ilgili bileşenlerden bir mentor verilir.
  • Çeşitli Alanlarda Uzman Eğitimi: a) Dans Eğitmenliği, b) Zekâ Oyunları Eğitmenliği, c) Ahşap İşler Eğitmenliği, d) Yaratıcı Drama Eğitmenliği, e) Didaktik Yöntemler Eğitmenliği, f) Ders İçerikleri ve Uygulamaları Eğitmenliği.g) Oyun ve Oyuncak Eğitmenliği, h) Perma Kültür Eğitmenliği, i) Sanat Alanları Eğitmenliği
  • Geziler: Ağ içinde yer alan oluşumlar alternatif eğitimle ilgili yurt içi ve dışı tanıtım, izleme/gözleme, mesleki deneyim kazanımı gezileri düzenleyebilir. Bunun için Koordinasyon’un bilgilendirilmesi ve gerekli şartların (gezi nereye yapılacak, süresi, nedeni, kimler katılacak, ücreti vb.) sağlanması gerekir. Geziler, öncelikle alternatif eğitimin gelişimi adına yapılmalıdır. Bu gezilerin ticari bir boyutu olacaktır ama tümüyle ticari mantığa da esir olunmamalıdır. Gezi sonuçları seminer/sunum olarak ilgililerle aktarılabileceği gibi, rapor, makale, köşe yazısı şeklinde Ağ’ın Web Sitesi’nde paylaşılabilir.
  • Bilimsel Etkinlikler: Bu etkinlikler yıllık veya daha dar periyotta çeşitli sempozyum, kongre, panel, saha araştırması, kamuoyu araştırması şeklinde düzenlenebilir.
  • Yayınlar: Ağ içindeki bileşenlerin ve Ağ gönüllülerinin yapacakları yayınları (kitap, makale, çeviri, afiş tipi görseller, belgesel, gezi tanıtımları vb.) içerir. Bu yayınların gelirlerini, yazar/yönetmen vb isterse tümüyle Ağ’a bırakabilir. Gelirini bırakan kişi, web sitesinde duyurulur, çeşitli biçimlerde onore edilir.

9-İLİŞKİ

İlişki

Ağ’ın diğer kuruluşlarla ilişkilerin belirlenmesi, kurulması ve yürütülmesinden Koordinasyon sorumlu olur. Yürütmesi de pratik anlamda Sekretaryaya aittir.

Birliktelik

Ağ içi paylaşım grupları oluşturulur. Yapılan işler ve iyi örnekler çeşitli dijital ortamlarda paylaşılır, zaman zaman da ortak görüntülü düzenli paylaşım panelleri düzenlenir. Ağ bileşenleri, Ağ içinde yer alamayan ve fakat Ağ’ın ilke ve felsefesine uygun yapısı ve çalışmaları olan oluşum ve kişilerle güç birliği yapabilir.

Eklemlenme

Ağ, benzer bakış açısına sahip daha üst birliklerden öneri gelmesi durumunda, bunu Kurucu Meclis’inde değerlendirir ve karara bağlar.

Resmiyet

Ağ’ın hangi isim (vakıf, dernek, vd.) altında örgütleneceğine Kurucu Meclis karar verir.

Piyasa

Ağ çalışmaları mutlaka piyasa kurallarına tabi olur ama öncelikle ticari mantığa göre hareket etmez. Maddi konular Kurucu Meclis’te karara bağlanır.